سیستم مدیریت آموزش

آموزش مجازی در عصر دیجیتال

آموزش مجازی در عصر دیجیتال
آﻣﻮزش مجازی در عصر دیجیتال، تلفیقی از ﭘﺸﺘﯿﺒﺎﻧﯽ از داﻧﺸﺠﻮ ﺑﺎ آﻣﻮزش است. ﺗﺎﺛﯿﺮ ﻓﻨﺎوری ارﺗﺒﺎﻃﺎت و اﻃﻼﻋﺎت،  ﭘﯿﺎﻣﺪ ﻫﺎی ﻋﻤﯿﻘﯽ ﺑﺮای  ادﻏﺎم آﻣﻮزش و ﭘﺸﺘﯿﺒﺎﻧﯽ از داﻧﺸﺠﻮ دارد. ﺑﯽ ﻣﻌﻨﯽ ﺷﺪن ﻓﺎﺻﻠﻪ ﺟﻐﺮاﻓﯿﺎﯾﯽ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﯾﮏ اﺻﻞ ﺳﺎزﻣﺎن دﻫﯽ ﯾﮏ ﺑﻌﺪ ﻣﻬﻢ ﻣﺤﺴﻮب ﻣﯽ ﺷﻮد.


 

آموزش مجازی در عصر دیجیتال
آموزش مجازی در عصر دیجیتال

آﻣﻮزش مجازی در عصر دیجیتال، تلفیقی از ﭘﺸﺘﯿﺒﺎﻧﯽ از داﻧﺸﺠﻮ ﺑﺎ آﻣﻮزش است.ﺗﺎﺛﯿﺮ ﻓﻨﺎوری ارﺗﺒﺎﻃﺎت و اﻃﻼﻋﺎت،  ﭘﯿﺎﻣﺪ ﻫﺎی ﻋﻤﯿﻘﯽ ﺑﺮای  ادﻏﺎم آﻣﻮزش و ﭘﺸﺘﯿﺒﺎﻧﯽ از داﻧﺸﺠﻮ دارد. ﺑﯽ ﻣﻌﻨﯽ ﺷﺪن ﻓﺎﺻﻠﻪ ﺟﻐﺮاﻓﯿﺎﯾﯽ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﯾﮏ اﺻﻞ ﺳﺎزﻣﺎن دﻫﯽ ﯾﮏ ﺑﻌﺪ ﻣﻬﻢ ﻣﺤﺴﻮب ﻣﯽ ﺷﻮد.
ﺗﻮاﻧﺎﯾﯽ ﯾﺎدﮔﯿﺮﻧﺪه ﻫﺎ ﺑﺮای ﻣﻨﺒﻊ ﯾﺎﺑﯽ و اﯾﺠﺎد ﻣﺤﺘﻮا ﺑﻪ ﺟﺎی داﺷﺘﻦ ﻣﺤﺘﻮای ﺣاضری ﯾﮏ ﺑﻌﺪ ﻣﻬﻢ دﯾﮕﺮ اﺳﺖ.

با گذر از عصر صنعتی و ورود به عصرفراصنعتی، قرن حاضر را باید تلفیقی از ارتباطات و اطلاعات دانست. عصری که در آن بشر برای کسب اطلاعات مورد نیاز بیش از گذشته دریافت کنند. گسترش سریع به کارگیری فناوری اینترنت، تاثیر شایسته ای بر بسیاری از جنبه های زندگی افراد داشته است.

اما بی شک بیشترین تاثیر پدید آمدن فناوری اطلاعاتی و ارتباطی بر محیط های آموزشی بوده است. در پی به کارگیری فناوری روز در سیستم های اطلاعات، سیستم آموزشی نیز دستخوش دگرگونی های زیادی شد. این امر سبب شده است تا محیط های آموزشی به سوی مجازی شدن سوق پیدا کنند و نظام های آموزشی دنیا با تقدم و تاخر دریابند که دیگر آموزش نمی تواند با محدودیت های زمانی و مکانی به راه خود ادامه دهد. سیستم آموزش مجازی که نوآوری را در یادگیرنده برمی انگیزانند و امکان خود سازماندهی را برای وی فراهم می کنند، اهمیت روز افزون می یابند.

آموزش مجازی در عصر دیجیتال
آموزش مجازی در عصر دیجیتال

به همین خاطر در عصر حاضر بحث آموزش از راه دور به عنوان شیوه آموزشی جدید که در آن آموزش و یادگیری فارغ از زمان و مکان صورت می گیرد پا به منصه ظهور گذارده است.
 

آموزش مجازی در سال های اخیر به عنوان نظام آموزش جدید و به دلیل عدم پاسخگویی کامل آموزش سنتی به نیازهای عصر فناوری اطلاعات و ارتباطات و نیز در پی ایجاد مشکلات آموزشی نسل جدید نمایان شد. چشم اندازی که در این مرحله پیش روست این است که مفهوم پیشین یادگیری در حال تغییر اساسی است و دیگر محدود به کلاس حضوری نمی شود و هر دانشجویی به صورت مستقل در هر زمان و هر مکان می تواند با بهره گیری از آموزش مجازی به فرصت های آموزشی یکسان و انعطاف پذیر دست یابد. ویژگی این نظام، حضور دائمی معلم در تمامی مراحل آموزش و امکان استفاده از صور مختلف اطلاعاتی و ایجاد ارتباط نامحدود است.

آموزش مجازی در عصر دیجیتال
آموزش مجازی در عصر دیجیتال

در ابتدای پیدایش، آﻣﻮزش مجازی در عصر دیجیتال مبتنی بر نظریه های یادگیری سنتی (رفتارگرایی، شناختگرایی و ساختارگرایی) بود. بدین صورت که نسل اول آموزش از راه دور مبتنی بر نظریه رفتارگرایی وآموزش مکاتبه ای بود و از رسانه های نوشتاری استفاده میکرد. نسل دوم آموزش الکترونیکی علاوه بر بهره گیری از نظریه رفتارگرایی، با ظهور نظریه شناختی، از این نظریه نیز بهره می گرفت و مبتنی بر رسانه های شنیداری (رادیو) و شنیداری- دیداری (تلویزیون) بود. 
نسل سوم آموزش الکترونیکی آموزش مبتنی بر کامپیوتر بود. این نسل علاوه بر بهره گیری از نظریه رفتارگرایی و شناخت گرایی بیشتر از جدیدترین نظریه یعنی ساختن گرایی متاثر بود. در این نسل از چندرسانه ی آموزشی مانند لوح فشرده و دیگر نرم افزارهای کامپیوتری درحکم رسانه ی ارتباطی استفاده می شد.

آموزش مجازی در عصر دیجیتال
آموزش مجازی در عصر دیجیتال

آموزش مجازی در ایران صنعتی نوپا در تکنولوژی آموزشی وآموزش از راه دور است، اما مراکز و مؤسسات آموزشی به ویژه دانشگاه ها در تلاش اند تا هرچه سریعتر الگویی مناسب با ساختار آموزشی و فرهنگی کشور در زمینه آموزش مجازی ارائه کنند. علاوه بر مزیت هایی که آموزش الکترونیکی ماهیتا از آن برخوردار است، یکی از مهم ترین دلایل ضرورت سازماندهی مراکز و مؤسسات آموزش الکترونیکی در ایران، تقاضای روزافزون آموزش به ویژه آموزش عالی در کشور است که با توجه به محدودیت منابع و ظرفیت آموزشی در نظام آموزشی فعلی به یک موضوع خاص اجتماعی تبدیل شده است.

با ورود به قرن بیست و یکم و تسلط سه نظریه متداول یادگیری تصور بر این بود که مجموع این رویکردها که نظام آموزشی قرن بیستم را تحت تاثیر قرار داده بود همچنان نظام آموزشی قرن بیست و یکم را تحت تاثیر قرارخواهد داد و به همان قوت به حیات خویش ادامه می دهد. اما رویکردهای یادگیری قبلی بنا بر استدلال جورج زیمنس زمانی بوجود آمده بودند که یادگیری تحت تاثیر فناوری های جدید و آموزش به شیوه الکترونیکی نبوده و فاقد توان لازم برای پاسخگویی به چالش های پیش روی نظام آموزشی و چگونگی یادگیری در عصر اطلاعات و ارتباطات بودند.

زیرا با ظهور فناوری های اطلاعاتی و ارتباطی، نسل چهارم و پنجم آموزش از راه دور یعنی آموزش مبتنی بر شبکه و هوش مصنوعی و به تبع آن روش های آموزشی جدیدی از جمله یادگیرنده محوری، محیط های یادگیری مجازی، وسایل یادگیری مجازی، یادگیری مستمر و مداوم، الگوی یادگیری هوشمند و انعطاف پذیر، برنامه های چندرسانه ای تعاملی الکترونیکی، دسترسی به منابع وب ازطریق اینترنت، ارتباط به کمک رایانه با استفاده از سیستم پاسخگویی خودکار در آموزش شکل گرفت. 

با پیشرفت و تحول در تکنولوژی و ظهور نظریه جدید ارتباط گرایی، مفهوم آموزش از راه دور نیز به مرور زمان تغییر کرد. آموزش از راه دور که در سیر تکامل خود، به عنوان مطالعه ی مکاتبه ای، مطالعه ی مستقل، مطالعه ی بیرونی، یادگیری و تدریس از راه دور و... استعمال می شد؛ بعدها و با ظهور نظریه های جدید در قالب آموزش الکترونیکی، آموزش توزیعی، یادگیری مجازی، یادگیری رایانهای، یادگیری اینترنتی، آموزش شبکه ای نمایان گشت. نظریه ارتباط گرایی به طور ویژه در زمینه ی یادگیری الکترونیکی، شکل گیری ارتباطات و چگونگی حصول یادگیری شبکه ای بوده است و با موضوع محیط های یادگیری الکترونیکی و سه بعدی مجازی از مباحث ارتباطات، اجتماع و به اشتراک گذاری اطلاعات مطابقت دارد.

آموزش مجازی در عصر دیجیتال
آموزش مجازی در عصر دیجیتال

دانش ارتباطی در آموزش مجازی

آموزش مجازی در عصر دیجیتال، مبتنی بر نظریه ارتباط گرایی، محیطی مبتنی برکنترل خود فرد ایجاد می کند، مفاهیم قطعیت خود را از دست می دهند و فراگیران به نحو فعال در تولید دانش مشارکت می ورزند، بدین سان فضایی ایجاد می شود که فراگیران، فعالانه در خلق معانی شرکت می کنند.

 ازانواع و اقسام رسانه ها و ابزارتخصصی در آموزش مجازی استفاده می شود. این رسانه های اجتماعی و ابزارهای آموزشی و پژوهشی مانند ادمدو (Edmodo) ،(آی تی فورال (IT4ALL) ،مای بیگ اسپیس (Campus Big My) ، پی ال پی کامیونیتی هاب (Hub Community PLP)، پیاتزا (Piazza) و... دیگر مفهوم زمان و مکان را در آموزش از بین برده اند. 

هر فرد با دسترسی به محیط اینترنت قابلیت استفاده از آنها را دارد. اساتید و دانشجویان در آموزش از راه دور به شیوه های مختلف و خلاقانه از انواع فناوری ها و رسانه های اجتماعی در آموزش مجازی و ایجاد ارتباطات علمی استفاده می کنند. درست کردن گروه های تخصصی در شبکه های اجتماعی مانند تلگرام، فیسبوک یا گوگل و تهیه وب سایت ها و وبلاگ دانشجویی و امکان اشتراک مطلب و منابع توسط کلیه دانشجویان یک گروه یا دوره، استفاده از امکان گفت وگوی متنی همزمان نمونه هایی از کاربرد نظریه ارتباط گرایی در آموزش و به طورخاص آموزش مجازی در عصر دیجیتال است. لذا دانش ارتباطی یا توزیع شده (knowledge Distributed) بنیاد معرفت شناسی نظریه ارتباط گرایی را شکل می دهد که آن توسط استفان داونز مطرح گردید. بر این اساس دانش ارتباطی دانش نوظهوری است که از رابطه ها منتج می شود.

تعریفی از آموزش مجازی در عصر دیجیتال

منظور از E-Learning یا آموزش الکترونیکی، بطور کلی بهره گیری از ستیستم های الکترونیکی، مثل کامپیوتر، اینترنت، CD های Multimedia ، نشریه های الکترونیکی و خبرنامه های  مجازی نظایر این هاست که با هدف کاستن از رفت و آمدها و صرفه جویی در وقت و هزینه و ضمنا یادگیری بهتر و آسانتر.

 البته سیستم هایی که E-Learning به حساب می‌آیند و امکان یادگیری از راه دور را فراهم می کنند متنوع هستند. ولی در وهله اول آنچه که مهم است آگاهی علاقمندان از نوع این سیستم ها و انتخاب صحیح و نحوه استفاده درست از آنها است. این سیستم ها بعضا می توانند جایگزین کلاس های حضوری هم باشند. درعین حال برای افراد سخت کوش و علاقمند می تواند مکمل کتاب و کلاس باشد. در یک جمله می توان گفت آموزش مجازی آوردن یادگیری برای مردم است به جای آوردن مردم برای یادگیری .

آموزش مجازی در عصر دیجیتال
آموزش مجازی در عصر دیجیتال

آموزش مجازی و رابطه آن با آموزش سنتی

آموزش الکترونیکی روش های آموزشی کنونی را تکمیل می کند و در بعضی از موارد جایگزین آن می شود.یکی از رویکردهای اصلی آموزش الکترونیکی، آموزش ترکیبی به معنی بکارگیری بیش از یک رسانه در امر آموزش است مانند ترکیب آموزش توسط معلم و ابزارهای بر پایه وب که البته با این روش ، آموزش الکترونیکی جایگزین آموزش کنونی نمی شود بلکه آن را تکمیل می کند هرچه که در موارد بسیاری آموزش الکترونیکی به تنهایی می تواند پاسخگوی نیازهای آموزشی باشد.

• در قرن جدید تنها چیزی که می تواند شما را از بقیه رقبا جلوتر بیندازد یادگیری سریعتر می باشد. همزمان و همراه با تحولات و تغییرات وسیعی که در جهان بوجود آمده است رویکردها و دیدگاه های اندیشمندان نسبت به آموزش و یادگیری نیز تحولاتی داشته است.یادگیری الکترونیکی اقدامی نوین در راستای این تحولات و تغییرات بوجود آمده است.

• در گذشته جهت آموزش Training  را به کار می بردند که به معنای آموزش دادن همراه است و اکنون واژه Learning  را به کار می بریم که به معنی آموزش گرفتن می باشد.

•در آموزش سنتی چون مبنای کار در آموزش دادن همراه بوده است در نتیجه آموزش به صورت اجبار، تنبیه و با زور همراه بوده و نتیجتا افت تحصیلی چه در کلاس درس و چه در خارج کلاس را به همراه داشته است اما در آموزش مجازی در عصر دیجیتال چون خود فرد خواسته است که یاد بگیرد همراه با بازدهی بالایی می باشد. در سال 1995 شرکت IBM  در ژاپن بخش آموزش منابع انسانی خود را از نام Training  به نام Education  تبدیل کرد.

تفاوت آموزش مجازی و سنتی در عصر دیجیتال

• فرآیند آموزش

رویکرد سنتی: یک روش و محتوی آموزشی برای همه
رویکرد مدرن: روش و محتوی آموزشی سفارشی شده برای هر آموزش 

• زمان آموزش 

رویکرد سنتی : یک بازه زمانی برای همه
رویکرد مدرن : بازه زمانی که توسط آموزش گیرنده تعیین می شود

• محل آموزش

رویکرد سنتی : یک مکان خاص برای همه
رویکرد مدرن : هر مکانی که آموزش گیرنده بتواند به مطالب آموزشی دسترسی پیدا کند
آموزش مجازی در عصر دیجیتال
آموزش مجازی در عصر دیجیتال

آموزش مجازی از طریق تلفن همراه

آموزشی است که کاملا جدید است و تقریبا می تواند در گروه بالا قرار گیرد اما به علت افزایش تعداد افراد دارنده تلفن همراه در عصر مدرن و تمرکز بروی این روش که به mlearning شهرت یافته دسته ای جدا در آموزش مدرن برای آن در نظر گرفته می شود. به خوبی می توان این روش را پیاده سازی کرد. ولی لازمه آن ایجاد زیر ساخت های مخابراتی است.

•خیلی از مردم مخصوصا در جوامع شهری وقت زیادی از خود را در انتظار وسایل نقلیه، ترافیک و غیره از دست می دهند. تا همین چند سال پیش افراد برای استفاده از این وقت، کتاب هایی همراه خود جابه جا می کردند که مشکلات خودش را داشت مثلا در راه های ناهموار آسیب زیادی به چشم وارد می شد و ... . با ارائه ذخیره سازهای دیجیتالی صدا، مطالعه به سمت آموزش الکترونیکی از طریق صدا حرکت کرد؛ ولی همچنان آموزش از طریق چشم بالاترین کارایی را دارد.

مقالات مرتبط


نقش آموزش مجازی در یادگیری خلاق

سامانه آموزش مجازی

سازماندهی اطلاعات با یادگیری الکترونیکی

  • نویسنده : کامران جانقربان
    • امتیاز :
    • 1
    • 0
  • تاریخ انتشار : 1396/06/13
  • تعداد مشاهده : 81 بار